acute lymfatische leukemie

Acute lymfatische leukemie

Deze informatie is nagekeken en goedgekeurd door een hematologisch verpleegkundige.

Acute lymfatische leukemie, ook wel acute lymfoblastaire leukemie of ALL genoemd, is een vorm van bloedkanker. Het is een levensbedreigende ziekte van het beenmerg waarbij kwaadaardige cellen ongecontroleerd gaan groeien.Het beenmerg is het orgaan waarin bloedcellen worden aangemaakt. Als er kankercellen in het beenmerg voorkomen, dan kan dit beenmerg zijn werk niet meer goed doen. Daardoor ontstaan er te veel abnormale bloedcellen, kwaadaardige blasten. Deze bloedcellen blijven zich delen. De grote hoeveelheid abnormale witte bloedcellen verdringt de normale bloedcellen. Hierdoor veranderen de bloedwaarden. Dit uit zich bijvoorbeeld in bloedarmoede (extreme vermoeidheid), lage witte bloedcellen (infecties) of lage bloedplaatjes (bloedingen). Het ongebreideld delen van bloedcellen kan in een korte tijd gebeuren, van enkele dagen tot weken. Vandaar dat deze vorm van leukemie een acute ziekte is. De abnormale witte bloedcellen verplaatsen zich van het beenmerg naar de bloedbaan. Soms stapelen ze zich op in organen, zoals lymfklieren, milt of lever.

Hoe vaak komt ALL voor?

ALL is een zeldzame aandoening. Per jaar krijgen ongeveer 220 patiënten de diagnose ALL. Iets meer dan de helft van hen is jonger dan vijftien jaar. Er is een duidelijk verschil tussen ALL op kinderleeftijd en ALL bij volwassenen. De behandeling en de genezingskansen zijn anders. Kinderen worden intensiever behandeld en hun vooruitzichten zijn beter dan die van volwassenen.

Behandeling ALL

Bij acute lymfatische leukemie zijn er verschillende mogelijkheden:

  • Een langdurige behandeling met veel chemotherapie; dit duurt ongeveer 2-3 jaar. Het eerste jaar bestaat uit intensieve chemokuren met meerdere ziekenhuis opnames. Het 2e en 3e jaar bestaat uit onderhouds chemotherapie, dit wordt ook wel de onderhoudsfase genoemd.
  • Een kortere intensieve behandeling, gevolgd door een stamceltransplantatie.

De behandeling is verdeeld in verschillende fasen, namelijk;

Inductiefase:

Tijdens de inductiebehandeling wordt je opgenomen in het ziekenhuis voor 4-6 weken. Daar krijg je een hoge dosering corticosteroïden (ik kreeg prednison) en veel (verschillende) chemokuren. Ik deed zelf ook mee aan een studie (HOVON) en daardoor kreeg ik extra chemokuren. Voor de studie kreeg ik 5 dagen lang elke dag een extra chemokuur. Het doel van de inductiebehandeling is om de leukemie in remissie te brengen. Remissie wil zeggen dat de leukemie niet meer aan te tonen is in het bloed, beenmerg en het ruggenmerg. Om te kijken of je in remissie bent doen ze regelmatig beenmergpuncties en lumbaalpuncties. Hier volgt nog een aparte blog voor waarin ik meer uitleg geef over de beenmergpunctie en de lumbaalpunctie. Maar als de leukemie in remissie is, ben je er helaas nog lang niet.

Consolidatiefase:

Deze fase bestaat uit meerdere chemoblokken. 1 chemoblok bestaat in principe uit 3 weken chemotherapie en 1 rustweek. In de rustweek moeten je bloedwaarden zich herstellen voordat je met het volgende blok kunt beginnen. Als het blijkt dat na 1 week je bloedwaarden zich nog niet hebben hersteld, wordt deze week verlengd tot je bloedwaarden hoog genoeg zijn. Deze fase bestaat uit poliklinische chemotherapie (dagbehandelingen), maar ook klinische chemotherapie. In dat geval wordt je dus opgenomen in het ziekenhuis.

Als een patiënt niet de behandeling van 3 jaar krijgt, dan krijgt de patiënt in deze fase een stamceltransplantatie. Welke behandeling iemand ondergaat hangt af van verschillende factoren, waaronder het type ALL, leeftijd en kans op een recidief (terugkeer van de leukemie).

De onderhoudsfase:

Deze fase bestaat uit chemotherapie in een onderhoudsdosering. In het eerste jaar krijg je nog 1 keer per maand een chemokuur via het infuus op de dagbehandeling. Thuis slik je dagelijks chemopillen, en 1 keer in de week nog andere soort chemopillen (methotrexaat). Ook krijg je elke maand 1 week lang prednison. De methotrexaat slik je 3 keer in de maand, de week dat je de prednison inneemt slik je deze pillen niet. Je komt nog regelmatig naar de dagbehandeling om bloed af te laten nemen. Dit zodat de artsen je bloedwaarden goed in de gaten kunnen houden, en indien nodig, de chemotherapie te verlagen of verhogen. In het tweede jaar krijg je alleen nog maar chemotherapie in pil vorm. Ook de prednison hoef je in deze fase niet meer te slikken. De onderhoudsfase is bedoeld om een terugkeer van de leukemie zo klein mogelijk te maken.

Elk lichaam reageert anders op de behandeling, hierdoor kan het zijn dat er soms wordt afgeweken van de standaard behandeling. Ook kunnen er altijd onverwachte ziekenhuisopnamen plaatsvinden door bijvoorbeeld complicaties door de chemokuren.

X