beenmergpunctie

Beenmergpunctie

Posted on november 5, 2017 by admin

Vandaag ga ik jullie wat vertellen over beenmergpuncties. Ik krijg vaak de vraag wat een beenmergpunctie nou eigenlijk is, hoe een beenmergpunctie gedaan wordt en wat ze ermee kunnen zien. Alle foto’s die je in deze blog zult vinden zijn mijn eigen foto’s, van mijn beenmergpunctie en mijn afgenomen beenmergcellen.

Wat is het beenmerg?

Beenmerg is een sponsachtige, rode substantie die zich bevindt in het binnenste gedeelte van de botten. Het zit vooral in het bekken, het borstbeen, de ribben en de ruggenwervels. Het beenmerg is verantwoordelijk voor de aanmaak van bloed. Bloed bestaat uit rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Bij leukemie ontstaat de kanker in het beenmerg door een aantal veranderingen (mutaties) die ontstaan zijn in het DNA van de stamcellen in het beenmerg. Hierdoor rijpen bepaalde jonge witte bloedcellen in het beenmerg niet uit, maar blijven kopieën van zichzelf maken, deze te jonge witte bloedcellen worden blasten genoemd. De grote hoeveelheden abnormale witte bloedcellen hopen zich op in het beenmerg en verstoren de aanmaak van normale bloedcellen (rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes). Dit kan in korte tijd gebeuren: meestal in enkele weken. Later komen de abnormale witte bloedcellen in de bloedbaan en soms ook in de organen terecht. Die kunnen dan overvol raken met abnormale cellen.

Zo zien mijn afgenomen beenmergcellen eruit       Mijn afgenomen beenmergcellen ingezoomd

Wat is een beenmergpunctie?

Een beenmergpunctie is een onderzoek waarbij beenmergcellen worden weggenomen voor microscopisch onderzoek. Dit gebeurt door met een dikke holle naald de beenmergholte aan te prikken. Meestal gebeurt dit in het bekken boven de linker of rechter bil en soms in het borstbeen. Dat is per ziekenhuis verschillend, en ook per patiënt.

Bij een punctie in de beenmergholte kunnen twee soorten materiaal worden afgenomen:

Beenmergaspiraat:

Door de in het beenmerg ingebrachte naald worden met een spuit losse beenmergcellen opgezogen (dit ziet eruit als bloed), dit heet een beenmergpunctie. Het beenmergaspiraat kan gebruikt worden voor diverse onderzoeken:

  • Morfologisch onderzoek, hierbij wordt gekeken naar de vorm en structuur van de beenmergcellen.
  • Immunologisch onderzoek, hierbij worden van de verschillende typen cellen de diverse fasen van ontwikkeling in kaart gebracht.
  • Cytogenetisch onderzoek, dit is onderzoek naar eigenschappen en afwijkingen van het erfelijk materiaal in de beenmergcellen.

Beenmergbiopt:

Er wordt met behulp van een dikke naald een stukje bot weggenomen voor onderzoek. Dit heet een beenmergbiopt of botboring. Een beenmergbiopt wordt microscopisch bekeken door de patholoog.

Dit is de holle naald waarmee de beenmergpunctie verricht wordt. 

De punctie

Bij mij zijn tot nu toe alle beenmergpuncties uitgevoerd in mijn bekken. Je moet gaan liggen op de behandeltafel, degene die de beenmergpunctie doet gaat dan eerst met zijn/ haar handen voelen waar de punctie het beste uitgevoerd kan worden. Zodra de juiste plek is gevonden wordt het schoongemaakt met jodium. Nadat het jodium opgedroogd is wordt de plek verdoofd. De verdoving kan naar aanvoelen. Er wordt tot op het bot verdoofd, het bot en binnenin het bot kan niet verdoofd worden. Als de verdoving goed is ingewerkt gaat de punctie beginnen, zodra de beenmergnaald een stukje door de huid gaat vraagt de verpleegkundig specialist of arts altijd meteen of je er iets van voelt. Als dit het geval is wordt er extra verdoving toegediend, indien dit niet het geval is kan de punctie beginnen. Soms moet de verpleegkundig specialist of arts veel kracht zetten om door het bot te komen, dit kan soms best naar voelen.

Als de naald diep genoeg zit gaan ze het beenmerg opzuigen. Ze tellen af; 3,2,1…. Het opzuigen van het beenmerg vind ik persoonlijk ontzettend naar. Het is een gevoel dat je vanaf je bekken tot je tenen voelt, de ene keer intenser dan de andere keer. Dit is per patiënt verschillend, want iedereen ervaart een punctie anders, en ook per keer is het ontzettend verschillend hoeveel pijn het doet. De opmerking ‘het gaat door merg en been’ is hier dan ook erg toepasselijk. Het afgenomen beenmerg wordt meteen in een buisje gedaan, maar er wordt ook wat beenmerg op een glazen schaaltje gedaan. Hiervan worden uitstrijkjes gemaakt. Zodra er genoeg beenmerg is afgenomen gaat de naald er uit en krijg je een pleister. Je moet hierna op je rug gaan liggen zodat er druk op de plek van de punctie wordt uitgeoefend. Hierdoor stopt het sneller met bloeden.

Na een aantal minuten kijkt er iemand onder de pleister. Als het bloedt krijg je, indien nodig, een nieuwe pleister en moet je nog even blijven liggen. Als het niet bloedt, of gestopt is met bloeden, mag je op de rand van het bed komen zitten. Soms kan iemand wat duizelig zijn en daarom mag je niet meteen van het bed af springen. Dat gaat trouwens ook echt niet na een punctie, probeer het vooral niet! Als alles goed is mag je weer verder met andere afspraken, chemokuren of naar huis. De uitslag duurt gemiddeld een aantal dagen tot week. Als het goed mis is, hoor je heel snel de uitslag en belt de arts je op. De plek van de punctie kan bij sommige mensen een aantal dagen wat pijnlijk/beurs zijn.

Dit ben ik, hier werd bijna het beenmerg opgezogen.

Mijn ervaringen 

Ik heb de afgelopen 2,5 jaar redelijk wat beenmergpuncties gehad. De ene keer pijnlijker dan de andere keer. Soms gaat het allemaal ontzettend soepel, en soms werkt mijn beenmerg absoluut niet mee. Omdat ik veel beenmergpuncties heb gehad, is mijn bot wat hobbeliger en daardoor is het doorboren van het bot ook wat lastiger. Ik het eerste jaar wilde ik me altijd ontzettend groot houden tijdens de puncties, maar de tranen stromen regelmatig over mijn wangen.  

Op dit moment krijg ik regelmatig beenmergpuncties, en ik heb het idee dat de pijn per keer heftiger wordt. Gelukkig worden mijn puncties nu altijd door dezelfde persoon gedaan (dit wilde ik ook echt heel graag), en diegene heeft ontzettend veel ervaring en doet het altijd echt super goed. Ik kan ook goed met diegene praten, dus dit is een fijne afleiding tijdens de punctie. Maar ondanks dat floepen er soms toch wat woorden als ‘sh*t’ uit mijn mond, het blijft nou eenmaal een rot onderzoek. Gelukkig zijn er altijd verpleegkundigen die me troosten als ik erg veel pijn heb, en bieden ze me ook altijd een hand aan om in te knijpen. Na de puncties ben ik altijd ontzettend benieuwd hoe het beenmerg eruit ziet en mag ik het ook altijd zien nadat de uitstrijkjes gedaan zijn. Dit moet altijd snel gebeuren want anders gaat het klonteren.  
 
Ondanks dat een beenmergpunctie een lichamelijke behandeling is, doet het mentaal ook veel met me. Het zet je continu even met beide benen op de grond (na de punctie dan), en laat je flink beseffen wat er eigenlijk allemaal is. Ik zelf ben iemand die regelmatig dingen van me af probeert te lachen, een pokerface opzet en soms net doet alsof mijn verhaal over iemand anders gaat. Maar tijdens zo’n punctie besef ik toch weer even flink dat ik wel degelijk de patiënt ben, dat ik als jong persoon deze diagnose heb gekregen. Gelukkig kent degene die mijn puncties doet mij heel goed, en diegene ziet het dan ook altijd als ik ergens mee zit.  
 
En dan de spanning.. Het wachten op de uitslag. Iedere keer de angst, de onzekerheid. Ik krijg de punctie altijd op een dinsdag, en de uitslag krijg ik meestal of vrijdag, of die week erna op dinsdag.  Die week is zo spannend, en als in die week iemand me met een onbekend nummer belt breekt het zweet me uit, stijgt mijn hartslag en ben ik bang om de telefoon op te nemen. Het went nooit kan ik vertellen, de spanning wordt niet minder.  
 

No Comments

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
%d bloggers liken dit: